نیما
تماس با من
پروفايل من
نويسنده (هاي) وبلاگ نیما
آرشيو وبلاگ
      کوهنوردی... نشاط زندگی (مسیرهای کوهنوردی و گردشگری تهران (و ایران))
شهر زیرزمینی کاشان نويسنده: نیما - شنبه ۱۸ اردیبهشت ۱۳٩٥

گزارش بازدید از شهر زیرزمینی نوش آباد کاشان

تاریخ بازدید: جمعه 17 اردیبهشت 1395 (خانوادگی)

 

 

 

گزارش ارسالی برای مجله داخلی پیام بهمن - شماره 144 / تیرماه 95

------------------------------------------------------

جاذبه‌های گردشگری استان اصفهان

سفر به شهر زیرزمینی

در شهر تاریخی نوش آباد از توابع شهرستان آران و بیدگل، شهری در زیرزمین به نام "اویی" وجود دارد که برای همه بازدیدکنندگان شگفت‌انگیز است. شهر زیرزمینی نوش آباد، با معماری دست‌کند، یکی از آثار منحصر‌به‌فرد ایران و جهان است که زندگی در زیر نور چراغ‌های پیه‌سوز داخل آن، به‌مثابه زندگی در شهر سایه‌هاست...

در 10 کیلومتری شمال کاشان، شهری است که صاحب کتابِ «تاریخ قم» آن را اقامتگاه انوشیروان، پادشاه ساسانی خوانده و انوش آباد نامیده است و باستان شناسان معتقدند: این محل از مراکز عمده مسکونی فلات ایران بوده است.
شهر زیرزمینی نوش‌آباد اثری منحصربه‌فرد است که در عمق حدود 14 متری زیرزمین واقع شده و تا 18 متر ادامه دارد. اثری دست‌کند که به آن «اویی» می‌گویند و بیش از 1500 سال قبل با کاربری جان‌پناه در دل کویر ساخته شده‌ است. آثار معماری به‌دست‌آمده تاکنون در سه طبقه، شامل راهروهای باریک به همراه اتاق‌های چهارگوش با طاقچه‌های ایجادشده در دیوارهاست و ارتباط بین طبقات به‌وسیله چاه‌های عمودی حفر شده با عمق 5 تا 7 متر است که با توجه به آثار و شواهد به‌دست‌آمده، تاریخ ایجاد معماری دست کن نوش آباد به دوره ساسانی می‌رسد. ورودی شهر زیرزمینی نوش آباد، راهرویی باریک به اندازه یک نفر است، زمانی که به داخل شهر وارد می‌شوید، بوی خاک مرطوب به مشام می‌رسد. دالان‌های تنگ با ارتفاعی کمتر از یک انسانِ ایستاده، تو را به بخش‌های داخلی شهر می‌رسانند. فضاهای در نظر گرفته شده برای شهر در حد فضاهای ضروری است و سیستم تهویه‌ آن بر اساس اختلاف فشار هوا با سطح زمین کار می‌کند که گردش و تصفیه هوا برای تنفس را در آن امکان‌پذیر می‌سازد. حجره‌های کوچک، سرویس‌های بهداشتی ابتدایی، فضاهای پناهگاهی، تونل‌های ارتباطی و تهویه هوا و چاه‌های آب ازجمله‌ فضاهای این شهر زیرزمینی است. طبق نظر کارشناسان، کندن این تونل‌ها در خاک رسی منطقه کاری مشکل و طاقت‌فرسا بوده و با توجه شیارهایی که در بدنه و سقف تونل موجود است ظاهراً برای کندن خاک بر سر تیغه‌ی کلنگ‌ها الماس نصب می‌کردند.

حدود 60 سال پیش، سیلاب عظیمی نوش آباد را فرا گرفت که در اثر آن تمام دالان‌ها و اتاق‌های شهر زیرزمینی پر از گل شد و به این ترتیب برای سال‌های طولانی این شهر در زیرزمین مدفون ماند تا اینکه در سال 1381 به‌صورت کاملاً اتفاقی توسط فردی که قصد حفر چاه در منزل خود داشت مجدداً کشف شد. پس از سال 81 کاوش‌های باستان‌شناسی پرده از اسرار شهر زیرزمینی برداشت اما بخش‌هایی از این شهر گرفتار فاضلابِ خانه‌های نوش‌آباد شده بود؛ مشکلی که هنوز به‌تمامی از بین نرفته و امکان کاوش بیشتر و کشف ناشناخته‌های بیشتر شهر را از بین برده است.

شهر زیرزمینی را در نوش‌آباد "اویی" صدا می‌کنند. این آوایی است که احتمالاً در زیرزمین و میان تالارهای تودرتوی شهر با آن یکدیگر را صدا می‌زدند. سیستم دفاعی شهر خیره‌کننده است. در این سیستم بدون استفاده از سلاح و تنها به‌واسطه معماری و شکل‌بخشی به ابعاد و ایجاد زیرگذرها و نشیمن‌گاه‌های دفاعی، ساختاری تدافعی و درنهایت مغلوب کننده ایجاد شده است. می‌گویند تاریخ پیدایش این پناهگاه زیرزمینی به زمان حمله اعراب به ایران برگشته و در زمان حمله‌ مغولان از آن به‌طور گسترده‌ای استفاده می‌شده است.

شهر زیرزمینی در سه طبقه کنده شده است اما این بدین معنی نیست که سه طبقه روی هم قرار گرفته باشد بلکه در سه تراز مختلف تا عمق 18 متری زمین کنده شده است. تاکنون دو ورودی این شهر باز شده و مورد بازدید عموم قرار گرفته است. ورودی سوم (طبقه سوم) در حال آماده‌سازی است و بنا به گفته راهنمایان محترم حاضر در شهر زیرزمینی، نوروز 96 برای بازدید عموم آماده می‌شود.

شهر زیرزمینی نوش آباد با وسعت و پیشینه تاریخی خود، اثری فراتر از مراکزی است که به‌عنوان شهر زیرزمینی در "کوبرپدی" استرالیا یا  "کاپادوکیه" ترکیه یا "ونکوور" کانادا معرفی شده‌اند. این شهر زیرزمینی امروز به یکی از مراکز تفریحی و گردشگری نوش‌آباد تبدیل شده است. شهری که هنوز رازهای سربه‌مهر دارد و کسی نمی‌داند در آن‌سوی تونل‌های دست‌کندی که تا امروز کشف شده، چه چیزی نهفته‌ است. این مجموعه ارزشمند به شماره ۱۵۸۱۶ و به سال ۱۳۸۵ در فهرست آثار ارزشمند ملی ثبت گردیده است.

 برنامه سفر ما:

سفر ما به شهر زیرزمینی کاشان در قالب یک سفر دو روزه خانوادگی (به اتفاق همسر و دخترم) در تاریخ 16و17  اردیبهشت‌ماه 1395 انجام پذیرفت. برای این سفر، ما دو جاذبه مهم در استان اصفهان را هدف قرار داده و عازم سفر شدیم:

1-       بازدید از دشت لاله‌های واژگون گلستانکوه خوانسار 1)

2-       بازدید از شهر زیرزمینی نوش آباد کاشان

در کنار این دو جاذبه اصلی و مهم، جاذبه‌های دیگری را نیز در این مسیر در نظر گرفته و از آن‌ها نیز بازدید به عمل آوردیم، از جمله: قلعه گوگد گلپایگان، بازار سنتی گلپایگان، آیین گلاب‌گیری قمصر کاشان و زیارت امامزاده سلطان حسین و آرامگاه سهراب سپهری در مشهد اردهال که درمجموع سفر خاطره‌انگیزی را برایمان رقم زد.

اوست نشسته در نظر، من به کجا نظر کنم؟

اوست گرفته شهر دل، من به کجا سفر برم!؟ 2)

 شهر زیرزمینی نوش آباد یک نمونه از آثار تاریخی کشورمان است که نشان از علم و فکر و نبوغ ایرانی دارد. بازدید از این اثر منحصربه‌فرد را به تمام دوستان و هم‌وطنان عزیزم توصیه می‌کنم. خصوصاً با توجه به نزدیکی نسبی کاشان به تهران (250 کیلومتر، حدود 3 ساعت) می‌تواند گزینه خوبی جهت سفر یک‌روزه در فصول مختلف سال برای تهرانی‌های عزیز باشد.

 

پاورقی:

1) گزارش سفر به دشت لاله‌های واژگون را در آینده نوشته و در همین مجله منتشر می‌شود.

2) مولانا، دیوان شمس

  نظرات ()
آرشيو موضوعي گزارشهاي من در روزنامه ايران گزارشهاي من در ماهنامه پيام بهمن گزارشهاي من در مجله جهان‌گردان برنامه هاي آتي مسيرهاي گردشگري و كوهنوردي شمال تهران مسيرهاي گردشگري و كوهنوردي شمال غرب تهران مسيرهاي گردشگري و كوهنوردي شميرانات، (لواسان و فشم) مسيرهاي گردشگري و کوهنوردي شرق تهران: فيروزکوه، هراز، دماوند، ... مسيرهاي گردشگري و كوهنوردي کرج و جاده چالوس مسيرهاي گردشگري و كوهنوردي شرق گيلان آموزش آموزش آپلود عکس و درج تصوير در وبلاگ آموزش روشهاي ريسايز و كم كردن حجم تصاوير Photo Resizer ، نرم افزاري عالي جهت ريسايز تصاوير
مطالب اخير قله سیادر جنگل الیمستان - پاییزه قله ارفع کوه قله الله بند کوچک قله فیل زمین قله همهن از یال جنوب غربی دماوند - شمال شرقی قله علم کوه از سیاه سنگ ها قله خلنو از تیغه های ژاندارک آبگرم لاریجان
پيوندهاي مفيد آپلود فايل و عكس - با عضويت پيش بيني 7 روزه وضعيت آب و هوا ایرانی - هواشناسي قله ها پيش بيني هواي قله توچال نقشه جامع راه هاي ايران - آنلاين سايت انجمن پزشکي کوهستان ايران maps.google.com تبدیل و ویرایش فایلهای GPS
دوستان من گروه كوهنوردي همه ما (2) ايران را بگرديم (محمد گائيني) ويكي پاكوب وبسايت پزشكي كوهستان ايران گروه اكوتوريسم شادي (كامران) ايران سرزمين من (پرويز شجاعي) تارنمای یک نجاتگر (ميلاد) راز کوه (رضا) سفر نويس (شهریار) بر فراز قله ها (صدريه منتظري) همه ما (يكي از همه!) دريا گوشه (بابك) دامون (دامون ابوالقاسمی) کوهستان (فرود) گروه كوهنوردي اهورا پنجره‌اي به كوهستان کوهنوردان زرتشتی ایران كوه نوشت‌هاي رضا نوركامي قله هاي مه گرفته (حسام) كوه گردي (نيما) آريا كوه كوه نامه دئنا (منصوره جعفريان) سفر به ديگر سو بهار گشت (بهارالدين افضلي) چكاد ايران گروه کوهنوردی باران لاهیجان گروه طبیعت گردی هـورشید دانشنامهٔ آزاد طبيعت ايران (عطا) گروه آریامهر (سعید نیری) كوهنوردي - علي حيدري (تيرداد) پرتال زيگور طراح قالب